Ilkka Järvinen, Nella Schiavone, Jyrki Launes, Jari Lipsanen, Maarit Virta, Ritva Vanninen, Eliisa Lehto, Annamari Tuulio-Henriksson, Laura Hokkanen
Nöropsikoloji, Temmuz 2024, Amerikan Psikoloji Derneği (APA)
«Makalenin Konusu nedir?
Yavaşlık ve hareket beceriksizliği ile karakterize motor güçlükler, çocukların yaklaşık %5-6’sını etkileyen gelişimsel koordinasyon bozukluğunun ana belirtisidir. Bu çocuklar ayakkabı bağcıklarını bağlamak veya bisiklete binmek gibi görevlerde zorluk çekebilir ve özellikle eylemleri düzenlemek ve kontrol etmek için gereken yönetici işlevlerde akranlarından biraz daha zayıf bilişsel yeteneklere sahip olabilir.
Bu çocukların çoğu yetişkinlikte de motor güçlükleri yaşamaya devam eder, ancak yetişkinler olarak bilişsel yetenekleri hakkında sınırlı araştırma vardır. Bir grup insanı doğumdan 40 yaşına kadar takip ettik. 9 yaşında bazılarının motor güçlükleri olduğu belirlendi. 40 yaşında bilişsel yeteneklerini test ettik. Çocuklukta motor güçlükleri olanların orta yaşta yönetici işlevler, işlem hızı, dikkat ve çalışma belleği testlerinde ve tüm bilişsel alanlarda nispeten düşük puanlar alma olasılıklarının daha yüksek olduğunu bulduk. Basitçe söylemek gerekirse, eylemlerini organize etme ve kontrol etme, hızlı düşünme, konsantre olma ve zihinlerinde aynı anda birkaç şeyi idare etme konusunda zorluk çekiyorlardı. Hafif olsalar bile, bu tür zorluklar günümüzün karmaşık dünyasında önemli olabilir.
1 Neden önemlidir? Çocukluk çağı motor güçlüklerinin, yalnızca hareket sorunlarının ötesinde uzun vadeli etkileri vardır. Bu etkileri anlamak, nörogelişimsel bozukluklar için tanı ve rehabilitasyonu iyileştirebilir. Motor güçlükleri geçmişi olan yetişkinlerin bilişsel zorluklarını bilmek, gelişimsel koordinasyon bozukluğu ve DEHB gibi durumların ayırıcı tanısında yardımcı olabilir. Bu bilişsel zorluklar genellikle hafif olsa da, hastaların talimatlara odaklanma veya egzersizleri planlama konusunda zorluk çekebilecekleri için motor rehabilitasyondan faydalanmalarını zorlaştırabilir. Rehabilitasyon programlarının hem motor hem de bilişsel ihtiyaçları ele alması çok önemlidir. Çalışmamızın güçlü yönleri arasında, yetişkinlerden potansiyel olarak yanlış, retrospektif kendi kendine bildirimlere güvenmek yerine, çocukluk çağı motor güçlüklerinin nesnel değerlendirmelerini ve uzun vadeli bir takibi kullanmak yer almaktadır. Ayrıca, bu bireylerin karşılaştığı bilişsel sorunlara ilişkin kapsamlı bir görünüm sağlayarak tüm önemli bilişsel alanları değerlendirdik.»
Son yıllarda hareket becerisi ile bilişsel gelişim arasındaki etkileşim üzerine yapılan araştırmalar, çocukluk çağında, kişiselleştirilmiş hareket beceri eğitiminin önemine dikkat çekmektedir. 12 senedir üzerinde büyük bir hassasiyetle çalıştığımız Bedenden Beyne Programı çocuklara, ergenlere ve yetişkinlere ihtiyaç duydukları gelişimi sağlamaktadır.
Ferhan ÇINAR
Aile Danışmanı